در تحلیل و بررسی این مبحث از کتاب دانیال، باید چهار فاکتور مهم را در نظر گرفت:

۱- بعد و پیشزمینه تاریخی این پیشگویی،
۲- محتویات رسالت مسیح،
۳- ترتیب وقایع بشکلی که در این پیشگویی توصیف شده‌اند،
۴- مجازاتی که میباید بر قوم یهود --برای رد کردن مسیح-- نازل شود تا آنها به‌خود آیند.

زمینه‌ی تاریخی

از برای ارتداد قوم اسرائیل و رویگردانی آنها از خداوند، ارمیای نبی پیشگویی کرد که یهودیان به‌مدت هفتاد سال تحت اسارت بابلیها به‌بردگی خواهند پرداخت (ارمیا ۲۵: ۱۲، ۲۹: ۱۰). ما اکنون اطمینان کامل داریم که این پیشگویی ارمیا دقیقا به‌وقوع پیوسته است. اما همانطور که گفته شد، دوران بردگی یهود محدود به هفتاد سال بود (دانیال ۹: ۲، دوم تواریخ ۳۶: ۲۱، زکریا ۱: ۱۲، ۷:۵)، اما چرا هفتاد سال؟! دلیل روشنی برای این محدوده دقیق زمانی وجود دارد.

طبق قوانین تورات، خداوند به اسرائیل حکم کرد که هر سال هفتم، "سال شبات" (یا سبت، Sabbath) است، و در این سال، زمینها باید استراحت کنند (لاویان ۲۵: ۱- ۷). اما آنچه از روایات تورات برمی‌آید آن است که گویا یهودیان، طی قرنهای متمادی، هیچگاه این قانون را رعایت نکرده بودند. در دوران قبل از برده‌داری بابلی آنها، هیچ نشانه‌ای در اینباره در تورات نمیتوان یافت. لذا طبق نوشته‌ی یکی از متون کتاب مقدس:

«کلام خداوند که بوسیله ارمیای نبی گفته شده بود به حقیقت پیوست که سرزمین اسرائیل مدت هفتاد سال استراحت خواهد کرد تا سالهایی را که در آنها قوم اسرائیل قانون سبت را شکسته بود جبران کند.» (دوم تواریخ ۳۶: ۲۱)

اگر هر هفتاد سال بردگی اسرائیل نمودار مجازات شکستن حکم "سال شبات" است (هر هفت سال)، آنطور که از دوم تواریخ (۳۶: ۲۱) برمی‌آید، اسرائیل میبایستی ۴۹۰ سال برای نافرمانیش تنبیه شود. لذا، دوران بردگی بابلی یهود برمیگردد به حدود پنج قرن نافرمانی آنان از حکم خداوند. در عین حال، این پیشگویی دانیال به زمانی در آینده اشاره دارد --دورانی به مدت ۴۹۰ سال (هفتاد «هفته») در آینده-- هنگامی که "آن برگزیده‌ی خداوند" (مسیح موعود) برای "گناهان کفاره دهد". به‌نظر می‌آید که دانیال در این پیشگویی یک بازه‌ی تاریخی میانی بین این دو دوره (بردگی بابلی یهود و ظهور مسیح) را مطرح کرده است.

در سال اول پادشاهی داریوش کبیر (داریوش اول هخامنشی) --یکی از قدرتمندترین پادشاهانی که جهان به‌خود دیده است (۵۳۸ سال قبل از میلاد مسیح)-- دانیال از روی پیشگویی ارمیای نبی متوجه میشود که دوران دوری یهودیان از سرزمین اسرائیل تقریبا رو به اتمام است (۹: ۱- ۲). لذا او به تزرع و مکالمه با خداوند میپردازد. دانیال پیامبر به گناهان خود و قوم اسرائیل اعتراف میکند. او از «یهوه» میخواهد که خشم خود را بر علیه اسرائیل پایان دهد، اجازه دهد تا آنها معبد اورشلیم (هیکل) را دوباره بازساری کنند (۹: ۱۶- ۱۷). در اینجاست که خداوند به دعای دانیال پاسخ میدهد و جبرائیل را بسوی او میفرستد (۹: ۲۴- ۲۷). او به دانیال میگوید که خانه خداوند بازسازی خواهد شد. همچنین یک برکت بزرگتری هم به آنان اعطا خواهد شد که همان مسیح موعود (یا برگزیده خداوند) است، که از خانه‌ی خدا بزرگتر است (متی ۱۲: ۶). این پیام دانیال برای یهودیان مایه‌ی دلگرمی و امید فراوانی شد.

رسالت مسیح

این مبحث شگفت‌آور محتوای رسالت مسیح را به آشکاری بیان میدارد. نخست اینکه مسیح می‌آید تا به معضل "گناه" که بشریت را در خود گرفتار کرده است بپردازد. او «فساد و شرارت را ناتوان خواهد ساخت» و «کفاره گناهان را اعطا خواهد نمود». این دقیقا همان مسیحی است که ما در عهد جدید با او روبرو میشویم.

مسیح با آمدنش، راهی را به ما عرضه کرد تا با پیمودن آن بتوانیم به گناه خاتمه دهیم.  جانفشانی مسیح بر روی صلیب بهایی بود که یکبار برای همیشه کفاره گناهان ما را به شایستگی بسنده میکند:

«زیرا مسیح به محرابگاهی داخل نشد که ساخته دست بشر و تنها شبیه محرابگاه حقیقی باشد، بلکه به خودِ آسمان داخل شد تا اکنون به نمایندگی از ما در حضور خدا ظاهر شود. و نیز به آنجا داخل نشد تا خویشتن را بارها چون قربانی تقدیم کند، همانند کاهن‌اعظم که هر ساله به قدس‌الاقداس داخل می‌شود، آن هم با خونی که خون خودش نیست. چون در این صورت، مسیح می‌بایست از زمان آفرینش جهان، بارها رنج کشیده باشد. امّا اکنون یک بار برای همیشه در نقطه اوج تمامی اعصار ظاهر شد تا با قربانی خود، گناه را از میان بردارد.»
(عبرانیان ۹: ۲۴- ۲۶)

من نوشته ای مفصلتر در اینباره دارم، اینجا را کلیک کنید: رستگاری و تثلیث.

میبینیم که دانیال تاکید میکند که آمدن مسیح برای پرداختن او به معضل "نافرمانی" و "گناه" بشریست. اشعیاء نبی در باب ۵۳ کتاب خود پیشگویی میکند که مسیح خود را فدا خواهد ساخت از برای "نافرمانی (۵، ۸، ۱۲)،" "گناه (۱۰، ۱۲)،" و "فساد (۵، ۶، ۱۱)" ما. همچنین، آنچه در این پیشگوییها مسلم است آن است که این مسیح وعده داده شده تمام این کارها را در ظهور نخستین خود به انجام خواهد رساند --در آن دوره ای که او کشته میشود (نه در بازگشت دوباره‌اش). این بخش از کتاب دانیال دارای محتویاتی غنی است درباره اموری که مسیح در زمانی معین با آمدنش به آنها خواهد پرداخت.

ترتیب وقایع این پیشگویی

عناصر موجود در این پیشگویی مشهور، محققان (در زمینه ادبیات و نوشتارهای عبرانی و کتاب مقدس) را قادر کرده است که بتوانند زمانی که برای جان‌فشانی مسیح موعود برای پرداختن «کفاره گناهان» ما از پیش معین شده است را محاسبه کنند.

بر پایه‌ی این پیشگویی، آغاز وقایع مصادف است با «بازسازی اورشلیم». بازه‌ی زمانی که کل وقایع به‌وقوع خواهند پیوست "هفتاد «هفته»" عنوان شده است، که میشود حدود ۴۹۰ سال، و سرانجام این وقایع همانا «کشته شدن» مسیح خواهد بود (۹: ۲۶).

پس، اگر بتوانیم تاریخ آغاز این وقایع را مشخص کنیم، خواهیم توانست تاریخ "مرگ مسیح" را نیز بیابیم. در سال ۴۵۷ (قبل از میلاد مسیح)، عزرا همراه با عده‌ای از همراهانش، برای بازسازی اورشلیم و برپایی هیکل، از بابل به اورشلیم مراجعت میکند. آنان نامه‌ای از اردشیر پادشاه هخامنشی در دست داشتند که به آنان اجازه میداد تا به‌آسانی از تمام قلمروها بگذرند، تا بتوانند به اورشلیم بروند. پس، منطقی‌ترین تاریخ برای مبداء زمانی این پیشگویی میشود ۴۵۷ سال قبل از میلاد مسیح.

حال، به این آیه بادقت توجه کنید:

«از زمان صدور بازسازی اورشلیم تا ظهور مسیح، هفت «هفته» و شصت و دو «هفته» طول خواهد کشید و با وجود اوضاع بحرانی، اورشلیم با کوچه ها و حصارهایش بازسازی شود.»

توجه شود که در این آیات، این بازه زمانی هفتاد «هفته‌ای» به سه دوره تقسیم شده است: (۱) هفت «هفته» نخست (۴۹ سال)، (۲) ۶۲ «هفته» میانی، (۳) و دوره‌ی پایانی یک  «هفته». "هفت «هفته»" اول به اجابت دعای دانیال اختصاص دارد که میشود بازگشت تدریجی یهود به اورشلیم و بازسازی کشور اسرائیل. این دوره همراه با دوران "۶۲ «هفته ای»" دوم روی هم رفته میشود ۴۸۳ سال. بر اساس مبداء زمانی‌ای که ارائه شد (۴۵۷ قبل از میلاد)، این دو دوره در سال ۲۶ بعد از میلاد مسیح به انجام رسیده‌اند. این دقیقا آن سالی است که عیسی توسط یحیی تعمید میشود، و ماموریت عمومی خود را آغاز میکند.

تاریخ مرگ عیسی بر روی صلیب سال ۳۰ بعد از میلاد میباشد، که دقیقا در قسمت میانی دوره پایانی این هفتاد «هفته» روی داد --که میشود همان «هفته» پایانی-- یا سه سال و نیم بعد از تعمید او.

عواقب نپذیرفتن مسیح

هیچ انقلابی در تاریخ و تاریخشناسی نتوانسته و نمیتواند این حقیقت تاریخی را متزلزل کند که مسیح بدست مردم خودش --یهودیان-- کشته شد (یوحنا ۱: ۱۱). این پیشگویی، ویرانی اورشلیم (توسط تیتوس) را که در سال ۷۰ بعد از میلادی رخ داد (درست در پایان این هفتاد «هفته») بشکلی امتداد مرگ مسیح میداند. به‌عبارت دیگر، آنچه از این پیشگویی بر می آید آن است که ویرانی اورشلیم و مصائب بعدی‌ای که بر یهود نازل شد مکافاتی بود که بر آنها قرار گرفت --بخاطر این نافرمانی و سنگدلی‌ای که در رد مسیح برحق خداوندشان بکاربردند.

توضیحی دیگر پیرامون این پیشگویی شگفت‌آور و بی‌نظیر را از این لینک دریافت کنید: "هفتاد هفته‌ی دانیال".